Tekst: Lukas 13: 6 – 9
En Hij zeide deze gelijkenis: Een zeker man had een vijgenboom, geplant in zijn wijngaard; en hij kwam en zocht vrucht daarop, en vond ze niet. En hij zeide tot den wijngaardenier: Zie, ik kom nu drie jaren, zoekende vrucht op dezen vijgenboom, en vind ze niet; houw hem uit; waartoe beslaat hij ook onnuttelijk de aarde? En hij antwoordende zeide tot hem: Heere, laat hem ook nog dit jaar, totdat ik om hem gegraven en mest gelegd zal hebben; En indien hij vrucht zal voortbrengen, laat hem staan; maar indien niet, zo zult gij hem namaals uithouwen.
Thema: De gelijkenis van de onvruchtbare vijgenboom
- Het beeld
- De betekenis van het beeld
En bij de betekenis van het beeld stellen we vier vragen:
- Wie is de onvruchtbare vijgenboom en waar is de wijngaard?
- Wat betekent het dat de vijgenboom onnut de grond beslaat?
- Waarom mag hij nog een jaar blijven staan?
- Wat gebeurt er daarna?
Liturgie
- Psalm 145: 3, 5
- Psalm 119: 69
- Lezen: Lukas 13: 1 – 9
- Psalm 50: 1, 3, 4, 9
- Psalm 103: 4
- Psalm 58: 7, 8 (aan de uitgang extra collecte voor de emerituskas)
Citaat uit de preek
“’En indien hij vrucht zal voortbrengen…’ Ja, en dan staat er niets meer. Het is alsof de wijngaardenier zijn emotie wegslikt, terwijl er tranen branden achter zijn ogen. O, lieve vrienden, het zal ons híer in Woerden al tot grote blijdschap zijn, en het zal onze hemel straks tot een dubbele hemel maken als jij, onbekeerde en harde van hart, het komende jaar zal toegebracht worden! Als jij zult komen met smeken en geween, en als een schaap bij de kudde gebracht zult worden. Dan is alles goed! En dus bidden we nu: ‘láát hem, láát haar, Heere, alstublieft nog één jaar begaan! Maar indien niet, zo zult U hem namaals uithouwen.’”
Toelichting achter de keus voor de preek
26 mei was het de zondag dat er in veel kerken werd stilgestaan bij onze broeders en zusters die wereldwijd vervolgd worden én bij wat wij in Nederland van hen kunnen leren. Het werk van de Pinkstergeest heeft soms grote gevolgen in en voor het leven van mensen! Het boek van Monica Nieuwenhuijse-Thijssen ‘Een zeker man had een vijgenboom,’ vertelt het verhaal van de Nigeriaanse Abdul; een Boko Haram strijder, en Danjuma; een dertienjarige jongen die eerst het slachtoffer en later de broeder van Abdul wordt. Met behulp van de gelijkenis uit Lukas 13: 6 – 9 wordt het verhaal van Abdul en Danjuma op een heel indringende wijze verweven met het verhaal van ‘een Nederlandse Johan’ die veel meer op mij – en (jo)u? – lijkt dan ik wil/durf accepteren.
Ik zocht naar een preek over deze gelijkenis en vond er een van ds. IJsselstein. Het bericht van zijn komst naar onze gemeente had ons net bereikt en verblijd, en links en rechts hoorde ik de opmerking: ‘Er is werk voor hem in Woerden, wat een onverdiende zegen van God is dat!’
De volgende twee gedachten wil ik bij het beluisteren van de preek graag meegeven:
De preek heeft een ernst en geladenheid die aan de preek van Jonathan Edwards doet denken (waarin hij deze gelijkenis citeert) met de titel: ‘Sinners in the hand of an angry God’ (Zondaren in de hand van een toornige God). Dat was een preek die veel teweeggebracht heeft ten tijde van de grote opwekking rond 1740 in Amerika. Mensen als de Nederlandse ‘Johan’ – en u/ik? – werden ‘levend op de rand van de hel’ onrustig en konden niet langer vrede vinden in hun vruchteloos bestaan.
De preek laat daarmee ook een andere kant oplichten met betrekking tot de komst van ds. IJsselstein. De Eigenaar bezoekt de vijgenboom van ons leven en… vindt Hij daar tot Zijn grote vreugde heerlijke vruchten die Zijn hart verblijden? Of staat de Eigenaar op het punt om het rechtvaardige besluit over (jo)uw leven uit te voeren; je uithouwen omdat je de aarde onnut beslaat? Is er nóg een knecht van de Wijngaardenier nodig om bij de Eigenaar van (jo)uw leven te pleiten om nog één jaar geduld met (jo)u te hebben? Hoe lang leid jij, leidt u al een vruchteloos leven? Besef dan dat de komst van ds. IJsselstein net zo’n grote zegen is als het een aanklacht is tegen (jo)u! Is het na alles wat de Eigenaar van (jo)uw leven al gedaan heeft nog steeds nodig dat er iemand zorg besteedt aan (jo)u? Moet nu óók ds. IJsselstein nog bij (jo)u aan het werk…, nóg een jaar…, nog één jaar…! Laat die aanklacht (jo)u mogen aansporen tot verootmoediging en bekering voordat die aanklacht een oordeel wordt: ‘… zo niet, zo zult U – Eigenaar – hem na één jaar uithouwen,’ … zoals de Nederlandse ‘Johan’ in het boek…
Leestips
- Matthéüs 6: 19 – 34
- Markus 10: 17 – 31
- Filippensen 3
Om verder te lezen
- Monica Nieuwenhuijse-Thijssen, ‘Een zeker man had een vijgenboom.’
- https://www.hetgekrookteriet.com/Preken/Diverse_preken/Edwards_Deut_32_v35.pdf
- https://www.blueletterbible.org/comm/edwards_jonathan/sermons/sinners.cfm
Vragen
Dit keer de vraag om voor (jo)uzelf aantekeningen te maken bij de preek die (jo)u zullen helpen om te overdenken wat de komst van ds. IJsselstein voor (jo)u betekent.
Petrus vroeg aan de huisgemeente van Cornelius – en ds. IJsselstein vraagt het aan u en mij: “Ik ben zonder tegenspreken gekomen… om welke reden hebt u mij laten komen?” (Hand. 10: 29). Welk werk is er rond de vijgenboom van (jo)uw bestaan nodig om tot eer en vreugde van de Eigenaar van (jo)uw leven vrucht te dragen?
De gelezen preek is van ds. J. IJsselstein