Zondag 11 juni 2023, morgendienst – leesdienst

Tekst: We overdenken de brief in haar geheel

Thema: De bekering van een kerkverlater

  1. Wat aan Filémon geschreven werd over Onesimus.
  2. Wat gevraagd werd voor Onesimus.
  3. Wat ervaren werd door Onesimus.

Liturgie

  • Psalm 150: 1
  • Gebed des Heeren: 3, 6
  • Lezen: Filémon: 1 – 25
  • Psalm 25: 3, 4
  • Psalm 103: 6
  • Psalm 32: 5, 6 (aan de uitgang extra collecte voor het bouwfonds)

Leestips

  • Kolossenzen 4: 7 – 18
  • Lukas 15: 11 – 32
  • Dordtse Leerregels Hoofdstuk 2, artikel 3,
  • 1 Johannes 2: 1 – 2
  • Jesaja 55: 6 – 7

Gespreksvragen

  1. Hoe gaan wij als christelijke werkgever met onze (on)christelijke werknemer(s) om? Wat zou Paulus over – en aan – u schrijven?
  2. Hoe gaan wij als christelijke werknemer met onze (on)christelijke werkgever om? Wat zou Paulus over – en aan – u schrijven?
  3. In deze prachtige persoonlijke brief van Paulus gebruikt hij niet zijn apostolisch gezag om Filémon in maatschappelijke zaken tot vergeving en verzoening te brengen, maar legt hij de situatie van Onesimus aan Filémon (en Appia) voor als een mogelijkheid om uitdrukking te geven aan Gods genade in hun leven.
    Liggen er in (jo)uw leven maatschappelijke zaken die op deze geestelijke wijze aandacht nodig hebben. Is daarin pastorale bijstand vanuit de gemeente nodig en durf(t) jij/u die ook in te schakelen?
  4. Paulus vraagt Filémon omwille van Christus en Zijn genade tegen de culturele gewoonten in te handelen die voorschreven dat Onesimus, als slaaf, de (kruis)dood verdiend had voor zijn vlucht (en diefstal). Daarnaast roept Paulus Filémon op om Onesimus als broeder in Christus te aanvaarden zónder te zeggen dat hij hem als slaaf moet vrijlaten.
    Bestaan er in onze cultuur ook thema’s waar we vanuit het leven met Christus radicaal andere keuzes in maken? Zijn er tegelijkertijd ook thema’s waar we niet pleiten voor een maatschappelijke revolutie, ondanks dat die zaken geen Bijbelse grondslag hebben? Hoe kunnen we elkaar als christenen en in de gemeente dienen in de dilemma’s waar we tegenaan lopen?
  5. Er kunnen tijden en situaties zijn in het gezinsleven dat het gesprek stopt en soms zelfs het samenleven (tijdelijk) niet mogelijk is. Dat is een verdrietige werkelijkheid. Welke belofte en verantwoordelijkheid ligt er dan voor ouders en kinderen maar óók voor de héle gemeente als we als gemeente ‘Ja’ antwoorden op de eerste en de derde vraag bij de doop van onze kinderen? Krijgt die belofte voldoende aandacht en die verantwoordelijkheid voldoende invulling in onze gemeente?
  6. “Kinderen in de gemeente zijn kinderen van de hele gemeente.” Bent u het eens met die stelling? Zo ja, hoe geeft u dan invulling aan uw verantwoordelijkheid voor hen die thuiswonen en in de kerk komen? En wat zou u kunnen doen voor die kinderen die (dreigen te) vluchten?
  7. We lezen dat Filémon (en Appia) een ‘huisgemeente’ hebben gehad. Het dienen van de Heere stempelde het (samen)leven in hun huis en zorgde voor open gezinsgrenzen en hechte verbindingen met ambtsdragers en de gemeente(n). Hoewel dat geen directe vrucht droeg in het leven van Onesimus, wist hij, toen hij in Rome tot bezinning kwam, toch Paulus te vinden.
    Hoe geven wij invulling aan onze huisgodsdienst? Hoe bereid zijn wij om anderen thuis uit te nodigen of bij anderen aan te schuiven? En staan onze harten en huizen wijd open om huis- en kerkverlaters met blijdschap te ontvangen onafhankelijk van wat er gebeurd kan zijn in hun leven?
  8. Wat geeft het een verdriet als kinderen door te vluchten huisverlaters worden en/of kerkverlaters. Maar in Lukas 15 vertelt de Heere Jezus ons in een verhaal wat het voor Zijn Vader betekent dat wij allen Godverlaters zijn. Niet alleen weggevluchte jongste zonen/dochters zijn verloren, maar oudste zonen/dochters zijn even hardnekkig verloren als ze alleen maar uiterlijk meedoen in de dienst van de Heere, al wonen ze nog thuis.
    Hoe staat het ervoor in (jo)uw leven? Ken(t) u/jij met Paulus en Onesimus een omkeer en terugkeer in (jo)uw leven? Zo niet, besef je dan wat je Hem aandoet die als Vader uitziet naar je terugkeer (als jongste zoon) en naar je deelname in Zijn feest (als oudste zoon)? Keer terug, verootmoedig je, pleitend op dezelfde genade waar Paulus, Onesimus en de jongste zoon zich afhankelijk van wisten toen God sprak in hun leven!   

Dominee Elshout zegt: Hij roept het ook ons toe: “Bekeer u, bekeer u, al had u met nog zoveel boeleerders geboeleerd, keer nochtans weder tot Mij en Ik zal u aannemen.” “Wie kiest voor het leven de dood?” Hij, de Heere, betoont genade aan bedelaars om genade. Dat heeft Onesimus onder­vonden en vele anderen voor en na hem. En heden klinkt ook tot u, jou en mij Gods Stem, Die het ons toeroept: “Verhard je niet, maar laat je leiden!” Vandaag wordt ons het leven en de dood voorgehouden. “Kies dan,” zoals ook Mozes het in Gods Naam zei, “kies dan het leven!” “Indien de Zoon ons zal hebben vrijgemaakt, dan zullen wij werkelijk vrij zijn.” Hij biedt Zichzelf daartoe nog steeds aan. Hij roept het u, jou en mij toe, zoals Hij het eens de om Hem heen staande Joden deed: “Indien gij in Mijn Woord zult blijven, dan zult ge de waarheid verstaan en de waarheid zal u vrijmaken.”

Voor de kinderen

  1. Onesimus (een bekende slavennaam die ‘nuttig’ betekent) liep weg uit huis, heeft waarschijnlijk ook geld gestolen van Filémon en kwam niet meer in de kerk. Dat is heel verdrietig. Denk jij dat Onesimus in Rome echte vrijheid vond – waar een speciaal politiekorps zelfs jacht maakte op weggelopen slaven? Maar de Heere zocht Onesimus op in Rome en toen wilde hij het ook weer goed maken met Filémon en nuttig worden voor de Heere. Is dat ook jouw verlangen? Dan moet het ook jouw verlangen zijn om de dingen die fout gegaan zijn in het verleden weer goed te maken.
  2. Lees het verhaal eens dat de Heere Jezus vertelde over de vader en zijn twee zonen in Lukas 15. Waaruit weet je dat allebei de zonen niet van hun vader hielden en op welke manier waren liepen zij ook allebei weg uit huis? Hoe liet de vader zien dat allebei de zonen tóch écht welkom waren bij hem? Lijk jij nog op een van deze twee zonen? Wat is dan de boodschap uit de preek en uit deze gelijkenis voor jou?
  3. Soms kan het moeilijk zijn om met je ouders te praten over dingen die jou bezig houden. Dan mag je zoeken naar iemand in de gemeente met wie je kunt praten over wat er in je hart leeft. Dat mag met iemand die je kent en vertrouwt maar je bent ook altijd welkom bij de ouderlingen, diakenen en vertrouwenspersonen in onze gemeente. Zij zijn te vertrouwen; kunnen je helpen en nemen je serieus. Ze zijn er voor jou! Door te zwijgen los je niks op!

Lees, kijk en praat verder

Volgens sommige bronnen zou Onesimus de apostel Timotheus zijn opgevolgd als bisschop van de stad Efeze. Rond het jaar 109 schrijft de bejaarde bisschop van Antiochië, Ignatius dat hij Onesimus ontmoet heeft toen hij ten gevolge van de christenvervolgingen onder keizer Trajanus gevankelijk naar Rome werd gevoerd om daar de marteldood te ondergaan.

Voor de kinderen

Over Onesimus zijn ook verhalen geschreven die mooi zijn om zelf te lezen of om voorgelezen te worden in het gezin. Kijk maar eens in de boekenkast thuis, bij familie of in de kerkbibliotheek.

  • Patricia M. Saint John, “Onésimus”
  • C. van Rijswijk, “Onesimus de slaaf”

Voor wie meer wil leren over Lukas 15

Over Lukas 15 en met name de gelijkenis van de twee verloren zonen heeft de Stichting Evangelie & Moslims een DVD gemaakt “Verloren en Gevonden,” waarin de culturele achtergrond van de gelijkenis(sen) voor ons als Nederlanders duidelijk geïllustreerd en uitgelegd wordt.

De gelezen preek is van ds. A. Elshout

terug